از عمر روانکاوی به مثابه یکی از شیوه های درمان در قلمرو روانپزشکی ، و نیز چارچوبی نظری در حوزه ی فراخ علوم رفتاری حدود یک قرن می گذرد. ابداع روانکاوی را دومین انقلاب در علم روانپزشکی می دانند . نخستین انقلاب در این زمینه عبارت بود از مردود شمردن و منتفی کردن نظریه ی تسخیر بیماران روانی از جانب ارواح شریر. سومین انقلاب روانپزشکی نیز که بعد از آن پیش آمد، متعاقب کشف داروهای ویژه درمان بیماری های روانی حادث شد و مشتمل بود بر سپردن درمان و مهار بیماران روانی به امکانات موجود در سطح اجتماع ؛ به بیان دیگر ، روانپزشکی جامعه نگر نقش انقلاب سوم را بازی می کند .

روانکاوی یکی از تدابیر موثر و پویا به شمار می آید که فراخور جامعه ی پرتلاطم امروزی است و از روش ساده ی پالایش روانی ( کاتارزیس ) تا تداعی آزاد افکار در زمان معاصر ، همواره در جهت کاستن از فشارهای روزافزون عصبی نقش بسزای خود را ایفا کرده است .

در بستر تاریخ کهن ایران زمین ، شاید بتوان از ابن سینا و زکریای رازی ، همچون نخستین طبیبان ایرانی که از روان درمانی با گرایش دینامیکی ( روان پویایی ) در امر درمان بیماران خود سود می جسته اند (البته به سبک خود) یاد کرد . بقراط نیز در روند درمان پردیکاس ، پادشاه مقدونی ، به شیوه ی یاد شده در بالا اقدام کرد و در چارچوب حوزه ای که امروز طب روان تنی ( پسیکوسوماتیک ) خوانده می شود ، بین هیجان و عشق از یک سو ، و امراض جسمانی از سوی دیگر ، رابطه ای مستحکم قائل شد .